• Pisinisi Lagolago i lalo ole Covid-19 tulaga faigata

    I lalo o tulaga mataʻutia Covid-19, o loʻo sapalai e le malo ma isi faʻalapotopotoga fesoasoani i pisinisi i Niu Sila. Lenei itulau avatu ai fesoʻotaʻiga i ia pisinisi lagolago faʻamatalaga.

    1. Malo

    1.1 Lagolago mo Pisinisi ma Tagata Faigaluega: https://covid19.govt.nz/businesses-and-employees/employers/

    1.1.1 Polokalame faʻamaonia pisinisi tautupe (Faʻamatalaga a le malo)

    Ole pisinisi lea e fai ai le saogalemu o pisinisi mo pisinisi laititi ma feololo (SMEs), e puipuia galuega ma lagolago le tamaoaiga. O le Crown, i le faiga faʻapaʻaga ma le auai i faletupe faamaonia, o le a lagolagoina le faʻatupeina o nonogatupe fou (e aofia ai le siʻitia o faʻatapulaʻa o loʻo iai) i pisinisi agavaa, o le tali atu i faʻafitauli na mafua mai le COVID-19. O le $ 6.25 piliona lenei e nonogatupe ai i pisinisi a Niu Sila atoa. O le masani faiga nonogatupe o le a mulimulitaʻi e faletupe, o le a faia le nonogatupe faʻaiuga. O isi faʻamatalaga e mafai ona maua i luga o upega tafailagi 'upega tafaʻilagi.

    Pisinisi ma tupe maua faaletausaga: $ 250,000 - $ 80 miliona i le tausaga

    Totogi o le tupe: e oʻo i le $ 500,000

    Umi: e oo atu i le tolu (3) tausaga

    Malo faamaoniga: 80% o le lamatiaga

    Faletupe faavaa: 20%

    O lenei nonogatupe e le mafai ona faʻaaogaina mo meatotino atinaʻe ma mea totino, poʻo le toe faʻatupeina o aitalafu na iai na muamua i luma ole Mati 16th. O faletupe o loʻo auai i le polokalame e aofia ai ANZ, ASB, BNZ, Heartland Bank, HSBC, Kiwibank, SBS Bank, TSB ma Westpac.

    I lalo o le Laasaga 4 tuʻutuʻuga, tele faletupe o loʻo tapunia, ma faʻamatalaga e fesoʻotaʻi ma pisinisi faʻamautu tupe e mafai ona maua i Faletupe 'upega tafaʻilagi.

    1.1.2 ANZ: Lagolagoina a matou pisinisi pisinisi: Faletupe o se auaunaga taua ma ANZ o le a faʻaauau pea ona i ai iinei e fesoasoani ia te oe i nei taimi faigata.

    https://www.anz.co.nz/here-to-help/business/

    1.1.3 ASB: Lagolago COVID-19. Ua matou i ai iinei e fesoasoani ia te oe ia sao. O nei faʻamatalaga o loʻo loma nei e oʻo mai i le aso 15 Aperila 2020, faʻaauau pea ona e sau iinei mo le faʻamatalaga fou. Sa tausia e le ASB a matou tagata faʻatau ile feagai ai ma le tele o luʻitau i tausaga ua alu. O le a matou faia pea le mea saʻo mo oe, o matou tagata ma o matou alalafaga i le taimi o le COVID-19 faʻafitauli. I le taimi nei, o le tausiga o lau manuia tautupe e sili atu taua nai lo se isi taimi. Matou te mananaʻo e fesoasoani, ina ia mafai ona o lou mafaufau i le vaʻavaʻaia o oe ma e pele ia te oe.

    https://www.asb.co.nz/page/covid-19.html

    1.1.4 BNZ: Polokalame Tupe mo Pisinisi: O loʻo matou galulue ma le Malo e lagolagoina pisinisi na aafia i le COVID-19 (coronavirus) Faʻatasi foʻi, matou seti le Polokalame o Tupe Pisinisi (BFS), faia sili atu nai lo NZ $ 1 piliona avanoa mo tatou pisinisi tagata faʻatau.

    https://www.bnz.co.nz/contact/covid-19-update/business-finance-scheme

    1.1.5 Kiwiank: COVID-19 faʻafouga: E tele a matou taumafaiga na e lagolagoina oe poʻo lau pisinisi, pe a fai na afaina oe ile COVID-19, o loʻo ia i matou foi ni taʻiala e fesoasoani ia te oe i le faletupe mai le fale. Mo isi faʻafouga uma, vaʻai la matou COVID-19 itulau.

    https://www.kiwibank.co.nz/contact-us/support-hub/coronavirus-updates/updates-business-products-and-services/

    1.1.6 Westpac: FALUAIGA-19. Matou te malamalama o oe pisinisi e tele mea i lou mafaufau i le taimi nei, o lea matou te fia faailoa atu ia te oe, matou te faia le mea sili matou te mafaia e tausi ai lau teuga tupe. Fesoasoani mo pisinisi tagata fai pisinisi: Ua matou i ai iinei e fesoasoani ia matou tagata fai pisinisi faapisinisi na afaina i le afaina i le COVID-19. I luga o lenei itulau e te mauaina le tele o fesoasoani filifiliga e mafai ona aoga i lau pisinisi.

    https://www.westpac.co.nz/who-we-are/covid-19/help-for-businesses/

    1.2 Lagolago mo Sole-Traders: https://covid19.govt.nz/businesses-and-employees/sole-traders/

    1.3 Faʻamatalaga Fesoasoani Totogi: https://www.workandincome.govt.nz/products/a-z-benefits/covid-19-support.html#null

    1.3.1 Q & A e uiga i Totogi Totogi: https://www.workandincome.govt.nz/products/a-z-benefits/employer-questions-and-answers.html#null

    Totogi Totogi - O le pisinisi e te faigaluega ai e tatau ona faia se apalai e tasi mo ona tagata faigaluega uma ma tagata e umia sea o loʻo faigaluega mo le pisinisi ma e iai totogi o latou totogi, totogi pe toso mai se tupemaua mo le galuega latou te faia. (mai le Q & A itulau)

    1.3.2 Itulau tusi

    1.3.2.1 Tagata faigaluega: https://services.workandincome.govt.nz/ess/employer_applications/new

    1.3.2.2 Le tagata lava ia (leai ni tagata faigaluega): https://services.workandincome.govt.nz/ess/trader_applications/new

    E te manaʻomia le numera IRD, faletupe ma le faʻamatalaga o lau fesoʻotaʻiga ma tagata faigaluega uma ma tagata e umia sea (DOB, IRD numera) mo le talosaga. E mafai e le MSD ona mauaina lau tupe maua faʻamatalaga ma o le a faʻafesoʻotaʻiina oe pe a latou manaʻomia nisi faʻamatalaga.

    1.4 Tali a le Aufono a Aukilani COVID-19

    https://ourauckland.aucklandcouncil.govt.nz/?&

    1.4.1 'Auʻaunaga a le Fono a Aukilani i lalo o faʻafitauli o le Covid-19

    https://www.aucklandcouncil.govt.nz/Pages/covid-19.aspx

    Faʻamolemole siaki oe i le lotoifale faʻamatalaga faʻamatalaga mo le talafeagai faʻaitulagi faʻamatalaga.